Vaccinatieplicht…

Door: Arjen Lutgendorff


In onder andere Amerika zijn er steeds meer bedrijven die hun medewerk(st)ers een vaccinatieplicht opleggen. Maar kan dat eigenlijk wel in Nederland? Wat zegt de Nederlandse overheid op de vraag ‘Mag ik als werkgever een werknemer verplichten zich te laten vaccineren tegen corona?’.

Volgens de Nederlandse overheid mag dit niet en is vaccinatie vrijwillig. Ieder mens mag zelf kiezen of die een coronavaccinatie neemt. Zo staat in Artikel 11 van de Nederlandse grondwet het recht op onaantastbaarheid van het lichaam en in Artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens staat dat ieder mens het recht heeft om zelf te beschikken over zijn lichamelijke integriteit. Spoedwet “De regering zou een spoedwet hiervoor kunnen aannemen, maar premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge hebben al gezegd dat ze vaccinaties niet verplichten”, zegt een woordvoerster van FNV tegen De Telegraaf. Geen voorstander “Het kabinet is geen voorstander en ziet geen noodzaak voor een vaccinatieplicht”, zo liet minister-president Mark Rutte begin deze week tijdens een korte persconferentie weten. “We zien dat de vaccinatiebereidheid in Nederland hoog is. Nederlanders hebben denk ik geen behoefte aan een prekende overheid. Omdat we dat niet doen denk ik dat veel mensen zich laten vaccineren. Als bedrijven toch overgaan tot een vaccinatieplicht, dan is dat een afweging van belangen. Mocht dat nodig zijn, dan kan een rechter erover oordelen.” Ben je al gevaccineerd? Vraagt je baas iedere week wanneer je aan de beurt bent? Mag eigenlijk niet… De Rijksoverheid zegt hierover: ‘U mag niet aan uw werknemers vragen of ze zijn gevaccineerd. U mag ook niet vragen om een vaccinatiebewijs. Dit mag niet door hun privacy. Informatie over vaccinatie is een gegeven over de gezondheid van die persoon. Gegevens over gezondheid zijn volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) bijzondere persoonsgegevens. U mag geen bijzondere persoonsgegevens verwerken, behalve als er een uitzondering is.’ Een bedrijfsarts mag overigens wel vragen of een werknemer is gevaccineerd, als daar een goede reden voor is. ‘Bijvoorbeeld omdat een werknemer met kwetsbare mensen werkt. Een werknemer mag daarna zelf bepalen of hij deze vraag beantwoordt. De bedrijfsarts mag dit weer niet met u delen als werkgever. De bedrijfsarts mag wel een algemeen beeld van het aantal gevaccineerde werknemers met u delen.’

Mark Rutte


“Nederlanders hebben denk ik geen behoefte aan een prekende overheid”

Credits: Arenda Oomen

Werknemer zonder vaccinatie ontslaan? Mag de baas een werknemer ontslaan met als reden dat deze zichzelf niet heeft laten vaccineren? ‘Nee’ zegt de Nederlandse overheid. ‘U mag een werknemer die niet gevaccineerd is geen ander werk geven of op een andere werkplek neerzetten. De bedrijfsarts adviseert u of en hoe een medewerker aan het werk kan. Dit advies geeft de bedrijfsarts met de gegevens die hij heeft van een werknemer. Het advies mag geen gegevens bevatten die terug te leiden zijn naar één werknemer. Het is belangrijk dat u weet waarom een werknemer zich niet wil laten vaccineren. Als dit om medische redenen is, kan de werknemer dit met de bedrijfsarts bespreken. Dan kunt u daarna samen met de werknemer en bedrijfsarts bekijken hoe u de kans zo klein mogelijk maakt dat deze werknemer collega’s, patiënten of cliënten besmet. Bijvoorbeeld door persoonlijke beschermingsmiddelen tegen verspreiding van het coronavirus te dragen. Of door tijdelijk ander werk te gaan doen.’ Naar de rechter Werkgevers en werknemers die er niet met elkaar uitkomen, hebben de mogelijkheid om naar de rechter te stappen. Dit kan wanneer een werknemer vaccinatiedwang ervaart of wanneer een werkgever besmettingsgevaar zoveel mogelijk tegen wil gaan. Een rechter zal de belangen wegen van de werkgever en die van de werknemer en zal kijken naar het noodzakelijkheidscriterium (is vaccinatie nodig voor het doel om coronabesmetting op de werkvloer zoveel mogelijk tegen te gaan?), het proportionaliteitscriterium (hoe verhoudt een en ander zich tot de belangen van de werknemer?) en het subsidiariteitsbeginsel (kan de werknemer het doel ook op een minder ingrijpende manier bereiken?). De rechter zal uiteindelijk bepalen of de instructie van werkgever aan werknemer om zich te laten vaccineren tegen corona redelijk was en of de werknemer dit moet opvolgen.

Deel dit artikel